Τα αγαπημένα σας εργαλεία, από τις συνεδρίες μας, όπως εσείς τα ψηφίσατε!
Έξι βιωματικά και ψυχοεκπαιδευτικά εργαλεία που χρησιμοποιούμε στις ατομικές και ομαδικές συναντήσεις — από την «άδεια καρέκλα» μέχρι την «πυξίδα αξιών».
Στις ατομικές και ομαδικές συναντήσεις χρησιμοποιούμε διαφορετικά ψυχοθεραπευτικά και ψυχοεκπαιδευτικά εργαλεία, ανάλογα με το αίτημα, τις ανάγκες και τον ρυθμό κάθε ατόμου. Δεν εφαρμόζονται μηχανικά· χρησιμοποιούνται όταν μπορούν να βοηθήσουν τη διερεύνηση, την έκφραση και την καλύτερη κατανόηση του εαυτού.
1. Άδεια καρέκλα
Η άδεια καρέκλα είναι μια βιωματική άσκηση στην οποία ο θεραπευόμενος μπορεί να απευθυνθεί συμβολικά σε ένα πρόσωπο, ένα συναίσθημα, μια πλευρά του εαυτού του ή μια εσωτερική σύγκρουση. Βοηθά να ειπωθούν πράγματα που συχνά μένουν μέσα μας χωρίς μορφή ή φωνή.
Βασίζεται κυρίως στη θεραπεία Gestalt και στις βιωματικές προσεγγίσεις, όπου δίνεται έμφαση στο βίωμα, στο «εδώ και τώρα» και στην επίγνωση.
Δίνει φωνή σε ό,τι μένει σιωπηλό μέσα μας.
2. Hot Seat
Το hot seat χρησιμοποιείται κυρίως σε ομαδικό ή βιωματικό πλαίσιο, όταν ένας συμμετέχων δουλεύει ένα προσωπικό θέμα με καθοδήγηση, ενώ η ομάδα λειτουργεί ως ασφαλές και υποστηρικτικό πλαίσιο. Δεν έχει στόχο την έκθεση, αλλά την εστιασμένη επεξεργασία ενός θέματος με σεβασμό και σαφή όρια.
Συνδέεται με τη Gestalt, τις βιωματικές ομάδες και τις ομαδικές θεραπευτικές προσεγγίσεις, όπου η παρουσία της ομάδας μπορεί να ενισχύσει την αυτοπαρατήρηση και τη σύνδεση.
Εστιασμένη επεξεργασία με την ομάδα ως ασφαλές πλαίσιο.
3. Μη λεκτικές ασκήσεις
Οι μη λεκτικές ασκήσεις αξιοποιούν το σώμα, τη στάση, την απόσταση, την κίνηση, τη σιωπή ή την παρατήρηση χωρίς λόγια. Μπορούν να βοηθήσουν τον θεραπευόμενο να αναγνωρίσει συναισθήματα, εντάσεις ή τρόπους επικοινωνίας που δεν εκφράζονται εύκολα με λέξεις.
Βασίζονται σε βιωματικές, σωματοκεντρικές και διαπροσωπικές προσεγγίσεις, που αναγνωρίζουν ότι η επικοινωνία και το συναίσθημα δεν εκφράζονται μόνο λεκτικά.
Το σώμα μιλάει όταν οι λέξεις δεν φτάνουν.
4. Χάρτης σκέψης – συναισθήματος – συμπεριφοράς
Ο χάρτης σκέψης, συναισθήματος και συμπεριφοράς βοηθά τον θεραπευόμενο να δει πώς μια σκέψη επηρεάζει το συναίσθημα, το σώμα και τον τρόπο που αντιδρά. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμος όταν θέλουμε να κατανοήσουμε επαναλαμβανόμενα μοτίβα, άγχος, αυτοκριτική ή δυσκολίες στις σχέσεις.
Βασίζεται στη Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία, η οποία δίνει έμφαση στη σύνδεση ανάμεσα στις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές.
Σκέψη → Συναίσθημα → Σώμα → Συμπεριφορά.
5. Πυξίδα αξιών
Η πυξίδα αξιών βοηθά τον θεραπευόμενο να διερευνήσει τι έχει πραγματικά σημασία για εκείνον: στις σχέσεις, στην εργασία, στον εαυτό, στις επιλογές και στην καθημερινότητά του. Δεν αφορά το τι «πρέπει» να κάνει, αλλά το πώς μπορεί να κινηθεί πιο κοντά σε μια ζωή με νόημα και προσωπική κατεύθυνση.
Βασίζεται κυρίως στη Θεραπεία Αποδοχής και Δέσμευσης (ACT), η οποία δίνει έμφαση στις αξίες, στην αποδοχή και στην ψυχολογική ευελιξία.
Όχι τι «πρέπει», αλλά τι έχει νόημα για εσένα.
6. Παιχνίδι ρόλων / Role Play
Το παιχνίδι ρόλων είναι ένα βιωματικό εργαλείο μέσα από το οποίο μπορούμε να δοκιμάσουμε διαφορετικούς τρόπους επικοινωνίας σε ένα ασφαλές πλαίσιο. Μπορεί να βοηθήσει στην προετοιμασία για μια δύσκολη συζήτηση, στην έκφραση ορίων, στην ενίσχυση της διεκδικητικότητας ή στην καλύτερη κατανόηση μιας σχέσης.
Βασίζεται σε βιωματικές και γνωσιακο-συμπεριφορικές προσεγγίσεις, καθώς και σε τεχνικές εκπαίδευσης κοινωνικών δεξιοτήτων, όπου ο άνθρωπος μπορεί να παρατηρήσει, να δοκιμάσει και να επεξεργαστεί νέους τρόπους αντίδρασης.
Δοκιμάζουμε νέους τρόπους σε ασφαλές πλαίσιο πριν τη ζωή έξω.
Κάθε εργαλείο έχει τη θέση του όταν ταιριάζει με την ανάγκη της στιγμής. Ο στόχος δεν είναι η τεχνική, αλλά η δική σου κατανόηση και η κίνηση σε πιο λειτουργικούς τρόπους ζωής.
Συγγραφέας
Ιωάννα Παρασκευά
Ψυχολόγος – MSc Ειδικής Αγωγής
Ψυχολόγος με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στην Ειδική Αγωγή. Συνδυάζει την κλινική ψυχολογική υποστήριξη με την ψυχοεκπαίδευση: όχι μόνο να μιλήσουμε για όσα δυσκολεύουν, αλλά να κατανοήσουμε τι συμβαίνει, να αναγνωρίσουμε μοτίβα και να βρούμε πιο λειτουργικούς τρόπους διαχείρισης στην καθημερινότητα. Παρέχει ατομικές και ομαδικές συναντήσεις στον Πειραιά και online.
Περισσότερα για εμέναΤο περιεχόμενο του άρθρου έχει ενημερωτικό και ψυχοεκπαιδευτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί εξατομικευμένη αξιολόγηση ή υποκατάστατο επαγγελματικής υποστήριξης.